emocje u dzieci

Kiedy pisałam artykuł o tym jak ważna jest inteligencja emocjonalna w rozwoju dziecka , od razu pomyślałam, że warto również napisać o tym, jak się bawić, aby rozwijać emocje u dzieci.

Emocje u dzieci pojawiają się czasem nagle, a czasem są tłumione i wybuchają dużo później. Jak wspólnie, całą rodziną, nauczyć się mówić o emocjach, jak pomóc swojemu dziecku, gdy przeżywa trudne chwile?

Proponujemy dziś pobawić się Kostką Emocji firmy Lundi. Prosta w swojej kocepcji i dobrze wykonana kostka może służyć dzieciom w każdym wieku. Jest miękka więc trudno ją „zepsuć”.

Kostka Emocji rozwija emocje u dzieci i nie tylko…

emocje u dzieci emocje u dzieci emocje u dzieci

Kostka Emocji to zabawka edukacyjna mająca na celu rozwijanie emocji u dzieci. Na każdej ze ścian kostki znajdują się inne emocje, wyrażone na buziach zwierzątek (Smutny piesek, Zły lisek, Zaskoczona sowa, Przestraszony miś, Wesoła krówka, Rozbawiona świnka).

Jak się bawić?

Najważniejsza jest kreatywność Twoja i Twojego dziecka. Nie zawsze warto trzymać się sztywnych reguł. Podążaj za dzieckiem i wspieraj go, podsuwając mu nowe możliwości.

Do zabaw potrzebne będą żetony (np. guziki, klocki, fasola itp.) i oczywiście Kostka Emocji.

Zabawa nr 1. „Co to za emocja?”

Pierwsza zabawa jest przeznaczona dla bardzo małych dzieci, które dopiero uczą się nazywania emocji. Rzucamy kostką na zmianę z dzieckiem i nazywamy te emocje, które wypadły. Opisujemy również po czym poznaliśmy, że to właśnie dana emocja. Np. Smutny piesek ma smutną buzię i wskazujemy palcem na buzię pieska i swoją własną. Warto za każdym razem podkreślać rolę ułożenia buzi oraz brwi i oczu, bo tak właśnie rozpoznajemy emocje.

Zabawa nr 2. „Miny”.

Które dziecko nie lubi zabaw w śmieszne miny. Tym razem będziemy robić miny, które wyrzucimy na kostce. Jeśli wypadnie radosna – to należy pokazać ja na twarzy, ale też i w ciele.

Np. gdy wypadnie przestraszony misiu należy pokazać przestraszoną minę (otwarte szeroko usta  i oczy, ale tez i ręce blisko ciała, odchylona głowa). Wbrew pozorom nie jest to wcale łatwa zabawa. Trzeba poznać swoje ciało i zastanowić się, co ono robi, kiedy odczuwamy emocje.

Zabawa nr 3. „Jak myślisz…”

Trzecia zabawa kostką emocji polega na losowaniu emocji i próbie odpowiedzenia na pytanie: Jak myślisz, dlaczego ………………..(np.lisek jest dzisiaj zezłoszczony)?

Zadaniem osób grających jest wymyślić jak najwięcej możliwych przyczyn danej emocji u zwierzątka.  Zabawa w „Jak myślisz…” rozbudza nie tylko kreatywność dzieci, ale też uczy otwartego rozmawiania o emocjach.

Do tej gry możesz dołożyć żetony. Za każdą wymyśloną przyczynę danej emocji dajemy żeton. Kto uzbiera więcej żetonów wygrywa i staje się Mistrzem Emocji.

Zabawa nr 4.  „Krótkie Historie”.

Ta zabawa wymaga już od dziecka umiejętności budowania dłuższych wypowiedzi.  Zabawa ma dwa etapy: rzut kostka i nazwanie emocji a następnie należy wymyślić krótką historię z daną emocją w roli głównej.

Ta zabawa oprócz poznawania emocji i ich rozumienia uczy również, że można się powygłupiać z dorosłymi i  sprawia, że dzieci są bardziej śmiałe podczas wymyślania nowych, kreatywnych rozwiązań.

Zabawa nr 5. „Pogotowie Emocji”.

Głównym zadaniem w tej zabawie jest poprowadzenie historii w sposób jaki buduje się bajki terapeutyczne.

  1. Temat, który stanowi ważny dla dziecka problem.
  2. Próba rozwiązania problemu przez zachowania, które nie są dobre dla bohatera ani jego przyjaciół.
  3. Wprowadzenie nowego bohatera, który pomaga w rozwiązaniu trudności – często ma odpowiednią wiedzę lub zna kogoś, kto taką wiedzę posiada.
  4. Podróż do zmiany – faktyczna lub metaforyczna.
  5. Wprowadzenie nowych rozwiązań, dobrych dla bohatera i jego przyjaciół.
  6. Zakończenie z morałem.

Oczywiście jest to skrótowa wersja budowania opowiadań terapeutycznych, ale spokojnie wystarcza do zabaw domowych. Jeśli chcielibyście zgłębić ten temat to odsyłam do bajek terapeutycznych M. Molickiej – we wstępie pisze o tym, jak tworzyć bajki.

Zaczynamy od tego, aby wybrać temat.  Może to być wydarzenie wesołe lub smutne/straszne/denerwujące. Jeśli chcesz przećwiczyć  z dzieckiem radzenie sobie z  jego emocjami, wybierz taki temat, który jest wam bliski: np. strach przed basenem.

Oto kilka przykładów tematów, które pojawiały się podczas mojej pracy z dziećmi.

„Czarna, ciemna sala – o dziewczynce, która bała się ciemności”.
„Smutny deszcz.”
„Czerwony ze złości Lisek Staszek.”

Rzucaj kostką na zmianę z innymi osobami i twórz część historii z bohaterami lub emocjami, które wyrzuciłeś. Każdy po kolei dodaje dalszą część historii, aż na samym końcu znajdujecie rozwiązanie trudnej kwestii.

(Umów się już na początku gry, czy każdy kolejny rzut kostką przywołuje samego bohatera czy bohatera z emocją).

W tej zabawie dorosły odgrywa ważną rolę, ponieważ zachęca dziecko do szukania najlepszych rozwiązań dla bohatera bajki. Czasami trzeba odpowiednio naprowadzić dzieci na pozytywne sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

Poniżej przykład rozpoczęcia takiej bajki.

  1. Temat: Historia o lisku, który szybko się złościł.

(dla dziecka, którego rodzice byli po rozwodzie, a dziecko mieszkało z mamą).

Lisek mieszkał  w małej norce ze swoją mamą. Tato mieszkał kilka norek dalej. Lisek wstawał rano i już od początku był niezadowolony. A to mleczko za zimne, a to za słodkie, a  to nie ma swojej czapeczki. W przedszkolu było podobnie….

2. Próba rozwiązania problemów w sposób nieadekwatny.

Pewnego dnia kopnął Misia Kubę, który bardzo się rozpłakał i powiedział do liska: Nie lubię Cię! Idź sobie….To dopiero rozzłościło liska, ale też było mu smutno. Nie dał po sobie poznać smutku, tylko jeszcze bardziej zmarszczył brwi i zacisnął zęby – tak robią liski, kiedy się złoszczą.

3. Rzut kostką – następna osoba losuje – na kostce wypada np. Smutna krówka. Teraz następna osoba kontynuuje historię.

Lisek wrócił do domu, a tam czekała na niego smutna krówka Maja. Cała była zapłakana. Lisek jeszcze trochę był zły, ale stwierdził, że zapyta co się stało. Maja opowiedziała mu, że jej rodzice postanowili mieszkać w osobnych domkach, żeby się już tak często nie spierać. Maja była bardzo smutna.

Lisek wiedział o czym mówi Maja…sam też tęsknił często za tatą….

 

Historię można układać w zależności od wyrzuconych na kostce emocji bohaterów. Czasami wymaga to dużej elastyczności i kreatywności. Dzieci najlepiej zapamiętują informacje podczas zabawy i wtedy, gdy same tworzą opowiadania.

Podsumujmy…

Emocje u dzieci to nie kłopot czy trudność. Ważne jednak, aby wiedzieć jak uczyć dzieci o emocjach, jak dawać im poczucie, że sa w tych emocjach rozumiane.

Podczas zabawy Kostką Emocji rozwijamy:

  • Inteligencję emocjonalną,
  • Wzbogacenie słownictwa,
  • Motorykę małą,
  • Wyobraźnię.

 

Dzięki zabawie Kostką Emocji, dziecko naturalnie rozwija wyobraźnię, operuje słownictwem związanym z emocjami.  Emocje u dzieci stają się bardziej jasne dla nich oraz dla dorosłych. Dziecko uczy się mówić o emocjach, początkowo opisując sytuacje przeżywane przez zwierzątka a w efekcie uczy się swobodnie wyrażać własne stany i potrzeby.
Kostka Emocji może zapoczątkować trudne rozmowy o negatywnych przeżyciach dzieci, pokazując, że nie tylko one odczuwają takie emocje. Dzięki rzucaniu kostką i operowaniu rękami, dziecko ćwiczy również motorykę małą.

Nasze dzieci eksplorują, kreują, poznają nowe bodźce, a więc w naturalny dla nich sposób rozwijają myślenie. Mali odkrywcy mogą doświadczać nowych wrażeń samodzielnie lub z pomocą dorosłego.